İşletmede Örgütlenme-1-Örgütlenme Nedir?

İşletmede Örgütlenme-1-Örgütlenme Nedir?

Yönetimde planlama işleri yerine getirildikten sonra, sıra örgütlendirme gelir. Örgütlenmeyi belki duymamış olabiliriz çünkü biz örgütlenmiş bir işletmeye sonradan dahil oluyoruz. Bu yazımda ise örgütlenmenin ne olduğunu ve amacını anlatmaya çalışacağım.

Örgütlenme en yalın anlamıyla, planda saptanan amaçlara ve bunlara ulaşmak üzere belirlenen yollara uygun bir örgüt kurmayı kapsar. Eğer  kurulu bir örgüt düzeni varsa, o vakit bu durumda bir “yeniden örgütlendirme(reorganizasyon)” söz konusu olur. Diğer bir tanıma göre ise ;

Örgütlendirme veya örgütleme belli bir amacı gerçekleştirmek için önceden saptanan iş mevkilerine görevli seçimi ile iş-işgören ve işgörenler arası çalışma düzeninin belirlenmesi olarak tanımlanabilir.

Örgütleme(organize etmek), planda saptanmış bulunan amaç, araç ve yöntemlerin daha yakından, yani uygulama yönünde bir adım daha atmak suretiyle, maddi(fiziksel) ve maddi olmayan(yönetsel) anlamlarda düzenlemeleri, düzene sokulmaları işlemidir. Bu işlemde, araçlar, belirlenmiş bulunan yöntemler içinde emir-komuta evresine geçilmek üzere hazırlanır. Hemen belirteyim ki, bu evrede de kuruluş henüz harekete geçmemiş fiilen mal ve hizmete üretimine başlamamıştır. Bu bakımdan örgütleme de hala planlama evresi içindeyiz ve bu nedenle de örgütleme evresini, bir çok yazarlar, kuruluşun planlaması biçiminde adlandırırlar.

Ayrıca örgütleme, maddi ve beşeri ögeleri(üretim elementlerini) işletmede yerleştirme faaliyetleridir. Başka bir deyişle örgütleme, grup faaliyetlerinde düzen, intizam ve yöntem sağlamak demektir. Organize etme, önce maddi bir anlam taşır ve üretim etkenlerini en verimli olabilecekleri biçimde yerleştirmeyi, düzene sokmayı ifade eder.

Örgütlenmenin ikinci anlamı soyut bir nitelik gösterir. Bu ikinci anlayışa göre, örgütleme, işlerin yetkilerin ve sorumlulukların belirlenmesi sürecidir. Böylece, görevler, mevkiler oluşur. Her mevki, belli işler, yetkiler, sorumluluklar ve maddi ya da manevi bir karşılık(ücret vb.) içerir.

Örgütlemede başlıca geçilmesi gereken başlıklar şunlardır.

1. Görülecek işlerin belirlenmesi ve gruplandırılması

2. İş görenlerin belirlenip atanması

3. Yetki ve Sorumlulukların belirlenmesi

4. Yer, araç ve yöntemlerin belirlenmesi.

Bu başlıkları detaylı olarak açarsak;

1.Görülecek işlerin belirlenmesi ve gruplandırılması

Örgütlemede ilk adımda, amaca ulaşmak için gerekli olan işleri ve faaliyetleri daha ayrıntılı bir biçimde belirlemek yani birinci evrede tasarlanmış olan işleri programlamak söz konusudur. Bunun için işleri benzerliklerine göre gruplandırabiliriz.

İşleri çok küçük birimlere ayırmak, aşırı işbölümü ve uzmanlaşmanın yararları yanında sakıncalarını da beraberinde getirir. İşbölümü ve uzmanlaşmanın üstünlüklerinden maksimum ölçüde yararlanmak, örgütlenmenin başlıca amaçlarından biri ise de, aşırı ölçüde uzmanlaşmanın yarattığı monotonluk, ilgisizlik, yorgunluk ve bezginliği önlemek de özellikle günümüzde gözden uzak tutulmaması gereken önemli bir noktadır. Gerçekten uzmanlaşmanın ileri gittiği günümüzde yöneticilerin bu konulara dikkat etmesi gerekir.

2. İş görenlerin Belirlenip Atanması

İşlerin belirlenmesi tamamlandıktan sonra, bu işlerin kimler tarafından görüleceğinin de belirlenmesi gerekir. Burada ortaya çıkan önemli bir sorun, işlerin görünebilmesi için iş gören de olması gereken bilgi, ustalık, tecrübe, öğrenim düzeyi gibi yetenek ve niteliklerin saptanması ile bunların işlere atanacak olanlarda bulunup bulunmadığının araştırılması sorunudur. Başka bir deyişle, işe göre adam ilkesinin gerektirdiği çalışmaların yapılması zorunluluğu söz konusudur.

3.Yetki Ve Sorumlulukların belirlenmesi

Belirli iş ve mevkilere atanan kişiler, hangi konularda yetkili olduklarını sorumluluklarının nelerden meydana geldiğini, işlerini görürken kimlerle, nasıl ilişki kuracaklarını bilmelidirler. Tersine durumda, rastgele bir çalışma tutumu gösterirler veya hiç çalışmazlar. Bunun içinde önceden, örgütte yer alacak mevkileri, bu mevkilerin yetki ve sorumlulukları ile birbirleriyle olan ilişkilerini açıklıkla gösteren bir örgüt kılavuzunun hazırlanmış olması bunun işlere atanan kimselere verilmesi daha başlangıçta ortaya çıkacak birçok karışıklıkları önlemesi bakımından gereklidir.

4.Yer, Araç ve Yöntemlerin belirlenmesi

Burada iş yerinde ki maddi araçlar ile fiziksel çevre koşulları söz konusudur. Kuşkusuz, üretim için ham madde, malzeme, makine, bina, arazi, çeşitli büro gereçleri, haberleşme, ısıtma, aydınlatma vb. şeyler gereklidir. Bunların tedariki ve işlerin konusuna göre düzene sokulması örgütlenmeyle ilgili sorunlardır.

Bir yorum ekleyin

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

%d blogcu bunu beğendi: